...

Ondervoeding in de revalidatiecentra diëtisten dagen april 2011

by user

on
Category: Documents
0

views

Report

Comments

Transcript

Ondervoeding in de revalidatiecentra diëtisten dagen april 2011
Ondervoeding in revalidatiecentra
Resultaten, discussie en afspraken
Projectteam:
Dorijn Hertroijs
Coby Wijnen
Hinke Kruizenga
Aanleiding onderzoek
•
Ondervoeding sinds 2010 prestatie indicator (PI) voor
revalidatiecentra
•
Advies in PI: gebruik de SNAQ om te screenen
•
Vragen van de diëtisten revalidatiecentra:
– Hoe vaak komt ondervoeding voor onder klinische
revalidatiepatiënten?
– Welk screeningsinstrument is het meest geschikt?
Criteria ondervoeding
•
Ernstige ondervoeding:
patiënt moet voldoen aan tenminste 1 criterium
– BMI ≤ 18.5 kg/m2 of ≤ 20 kg/m2 voor ouderen (65+)
– ≥ 5% onbedoeld gewichtsverlies in de
afgelopen maand
– ≥ 10% onbedoeld gewichtsverlies in afgelopen
6 maanden
•
Matige ondervoeding:
patiënt moet voldoen aan tenminste 1 criterium
– BMI tussen 20.1 – 22 kg/m2 voor 65+
– 5-10% onbedoeld gewichtsverlies in de afgelopen 6 maanden
Gevolgen ondervoeding
Uitvoering onderzoek
Totaal aantal geïncludeerde patiënten: 366
•
11 revalidatiecentra (24 totaal in Nederland):
– Het Roessingh
Enschede
– Maartenskliniek
Nijmegen
– Vogellanden
Zwolle
– Heliomare
Wijk aan Zee
– Revant Breda
Breda
– Revant Goes
Goes
– Reade
Amsterdam
– RCC
Leiden
– MRC Doorn
Doorn
– Hoogstraat
Utrecht
– Rijndam
Rotterdam
Uitvoering onderzoek
1. Voedingstoestand is bepaald met de criteria
ondervoeding
1.
2.
3.
Lengte gemeten met de onderbeenlengte
Gewicht gemeten met staweegschaal,weegstoel,
rolstoelplateau of tillift
Gecorrigeerd voor amputaties
2. Vragen uit de beschikbare screeningsinstrumenten
zijn gesteld
1.
2.
3.
4.
5.
SNAQ
SNAQRC
SNAQ65+
MUST
MNA
Resultaten
Prevalentie ondervoeding:
Totale groep:
Slechte voedingstoestand:
28%
Matige voedingstoestand:
10%
28% ondervoed?
• 92% door onbedoeld gewichtsverlies
– 25% in de laatste maand
– 75% in de laatste 6 maanden
– 8% in de laatste maand en in de laatste 6
maanden
• 12% door een te lage BMI
– 8% door alleen een lage BMI
Groep jonger dan 65 jaar N=269
Slechte VT
30%
5%
25
10%
6%
10%
28%
28%
19%
28%
Matige VT
12%
3%
25
0%
19%
13%
25%
31%
13%
0%
Niet ondervoed
58%
2%
28
0%
3%
13%
19%
40%
25%
0%
5-10% GV in 6
maanden
19%
90%
0%
>10% GV in 6
maanden
34%
0%
0%
N
BOO<25 cm
BMI (kg/m2)
BMI ≤ 18.5
BMI ≤ 20
BMI 20-22
BMI 22-25
BMI 25-30
BMI ≥30
>5% GV in 1
maand
Ondervoeding in revalidatiecentra
blad 8
Groep ouder dan 65 jaar N=97
Slechte VT
Matige VT
Niet ondervoed
N
23%
6%
71%
BOO<25 cm
3%
0%
1%
BMI (kg/m2)
25
25
28
BMI ≤ 18.5
5%
0%
0%
BMI ≤ 20
14%
0%
0%
BMI 20-22
14%
33%
0%
BMI 22-25
23%
17%
35%
BMI 25-30
27%
33%
36%
BMI ≥30
18%
17%
29%
>5% GV in 1 maand
23%
0%
0%
5-10% GV in 6
maanden
5%
83%
0%
>10% GV in 6 maanden
82%
0%
0%
Conclusie prevalentie ondervoeding
• Zeer hoge prevalentie ondervoeding: 28%!
• Ook hoge prevalentie matige ondervoeding: 10%
• Hoge prevalentie overgewicht / obesitas: ook bij
ondervoede groep!
• SCREENEN!?
Ondervoeding per diagnosegroep
N (%)
366
Ernstig
ondervoed
N=102(28%)
Matig
ondervoed
N=38 (10%)
Niet
ondervoed
N=226 (62%)
ORd (95% CI)
CVA
152
28%
10%
62%
Dwarslaesie
60
25%
13%
62%
Amputatie
27
15%
7%
78%
0.98 (0.621.56)
0.85 (0.451.58)
0.43 (0.14-1.27)
Trauma
24
46%
4%
50%
Orthopedie
19
16%
16%
68%
2.33 (1.015.39)
0.47 (0.13-1.65)
Niet
aangeboren
hersenletsel
Pijn
17
29%
0(0%)
71%
1.08 (0.37-3.15)
6
17%
0(0%)
83%
0.51 (0.06-4.44)
Overige
61
35%
13%
52%
1.49 (0.832.69)
Welk screeningsinstrument?
1. SNAQ
2. SNAQRC
3. SNAQ65+
4. MUST
5. MNA
Wie is er ondervoed?
Diagnostische waarde (uitleg)
• Vergelijking van screeningsuitslag met criteria
ondervoeding
–
Sensitiviteit
Kans op een positieve testuitslag als men daadwerkelijk ondervoed is
–
Specificiteit
Kans op een negatieve testuitslag als men daadwerkelijk niet ondervoed
is
–
Positief voorspellende waarde
Kans op ondervoeding bij een positieve testuitslag
–
Negatief voorspellende waarde
Kans op geen ondervoeding bij een negatieve testuitslag
Diagnostische waarde screeningsinstrumenten
SNAQ
SNAQRC
SNAQ65+
MUST
MNA-sf
Sensitiviteit
88%
99%
96%
84%
44%
Specificiteit
69%
49%
77%
97%
92%
Pos. voorsp
waarde
52%
49%
62%
92%
68%
Neg. voorsp 94%
waarde
99%
98%
94%
81%
SNAQ
SNAQ
•
•
•
Diagnostische waarde is over het algemeen voldoende
Geen extreem hoge waarde
Scoort wel laag op PVW
SNAQ
SNAQRC
SNAQ65+
MUST
MNA-sf
Se
88%
99%
96%
84%
44%
Sp
69%
49%
77%
97%
92%
VW+
52%
49%
62%
92%
68%
VW-
94%
99%
98%
94%
81%
Verklaarde variantie = 0.43
De vragen over eetlust en drinkvoeding /
sondevoeding dragen niet bij aan de herkenning
van de ondervoede patiënt
B
Sig.
OR
>3 kg GV in maand
1,5
P<0,000
4,6
2,7
P<0,000
15,4
0,2
P=0,5
1,2
0,01
P=0,9
1,0
-2,9
P<0,000
0,05
>6 kg GV in 6 maanden
Verminderde eetlust?
Hulp nodig bij eten?
Constant
SNAQRC
•
Zeer goede sensitiviteit
•
Scoort slecht op specificiteit en positief voorspellende waarde
• Alle ondervoede patiënten worden herkend
MAAR……… er worden te veel patiënten als
ondervoed gekarakteriseerd
SNAQ
SNAQRC
SNAQ65+
MUST
MNA-sf
Se
88%
99%
96%
84%
44%
Sp
69%
49%
77%
97%
92%
VW+
52%
49%
62%
92%
68%
VW-
94%
99%
98%
94%
81%
blad 18
Verklaarde variantie = 0.51
De vraag ‘hebt u hulp “nodig bij het eten?’ is
relevant om te stellen
>3 kg GV in maand
>6 kg GV in 6 maanden
Hulp nodig bij eten?
Verminderde eetlust?
BMI < 20
Constant
B
Sig.
OR
1,7
P<0,000
5,3
3,0
P<0,000
20,0
1,4
P=0,001
3,9
0,03
P=0,9
1,0
2,0
P<0,000
6,9
-3,5
P<0,000
0,0
SNAQ65+
•
•
•
Zeer goede sensitiviteit waarde
Scoort voldoende op specificiteit
Er worden patiënten als ondervoed aangemerkt die volgend de
criteria niet ondervoed zijn.
SNAQ
SNAQRC
SNAQ65+
MUST
MNA-sf
Se
88%
99%
96%
84%
44%
Sp
69%
49%
77%
97%
92%
VW+
52%
49%
62%
92%
68%
VW-
94%
99%
98%
94%
81%
blad 20
SNAQ65+
Verklaarde variantie (r2) = 0.63
De vragen over eetlust en verminderde
functionaliteit dragen niet bij aan de
herkenning van ondervoeding maar zijn ook
bedoeld als risico-indicatoren
B
>4 kg GV in 6 maanden
BOO < 25 cm
Verminderde eetlust
Verminderde functionaliteit
Constant
Sig.
OR
4,6
P<0,000
98,1
2,0
P= 0,027
7,5
,35
P= 0,393
1,4
-0,2
P= 0,557
0,8
-3,9
P<0,000
0,02
MUST
•
•
Zeer goede scores op bijna alle diagnostische aspecten
Zit erg dicht bij de criteria van ondervoeding
SNAQ
SNAQRC
SNAQ65+
MUST
MNA-sf
Se
88%
99%
96%
84%
44%
Sp
69%
49%
77%
97%
92%
VW+
52%
49%
62%
92%
68%
VW-
94%
99%
98%
94%
81%
blad 22
Verklaarde variantie = 0.86
Vraag over verminderde
voedselinname is door
5 personen met ‘ja’
beantwoord en draagt niet bij.
B
BMI
% gewichtsverlies
Verminderde intake
Constant
Sig.
OR
2,3
P<0,0
0
9,5
4,4
P<0,0
0
83,4
0,8
0,7
2,2
-5,3
,000
,005
Definitie ondervoeding vergt
dezelfde inspanning en heeft
een diagnostische waarde
van 100%
MNA-sf
•
Zeer slechte waarden voor sensitiviteit
De meeste vragen van de MNA-sf worden door heel veel
patiënten met ‘ja ‘ beantwoord, ongeacht of ze nu wel of niet
ondervoed zijn.
•
•
Meer dan de helft van de ondervoede patiënten niet herkend
De groep ‘risico op ondervoeding’ is erg groot
SNAQ
SNAQRC
SNAQ65+
MUST
MNA-sf
Se
88%
99%
96%
84%
44%
Sp
69%
49%
77%
97%
92%
VW+
52%
49%
62%
92%
68%
VW-
94%
99%
98%
94%
81%
blad 24
Conclusie?
Onze aanbeveling voor dit moment
• Gebruik de criteria van ondervoeding
•
Voor screening: SNAQ65+
– Armomtrek en gewichtsverlies beide relevant
– Goede verklaarde variantie en diagnostische waarde
SNAQ65+ beslisboom
Stap 1
onbedoeld gewichtsverlies afgelopen 6 maanden
< 4kg
Stap 2
bovenarmomtrek
≥ 25 cm
Stap 3
≥ 4kg
< 25 cm
verminderde eetlust afgelopen week
nee
ja
15 treden trap op en aflopen zonder te rusten
ja
Stap 4
niet ondervoed
nee
risico op ondervoeding
ondervoed
Conclusie
Gewichtsverlies is voor 92% de oorzaak van ondervoeding
Revalidatiepatiënten zijn at risk voor ondervoeding en
overgewicht / obesitas
Criteria van ondervoeding standaard bepalen geeft informatie
over beide aspecten
Voedingstoestand bepalen in plaats van alleen ondervoeding!
VOEDINGSTOETAND ALS BASISKENMERK VAN ELKE PATIENT
Conclusie screening ondervoeding in PI
• BMI en percentage gewichtsverlies in prestatieindicator
OF
•SNAQ65+??
CONSENSUS NODIG
Plannen voor de toekomst
•
Wat is de prevalentie en aard van ondervoeding op de polikliniek
van de revalidatieklinieken?
•
Wat is de optimale behandeling bij ondervoeding bij overgewicht
en inactiviteit?
•
Tools uit andere sectoren aanpassen voor de revalidatiesector
•
Subsidie aanvragen voor een vervolgtraject!
Contact
Veel is te vinden op www.stuurgroepondervoeding.nl
Coby Wijnen: [email protected]
Hinke Kruizenga:
[email protected]
Haalbaarheid BMI meting?
•
•
Van de 447 patiënten zijn 11 geëxcludeerd omdat het gewicht
niet te bepalen was (2%)
Bij 26 mensen kon de onderbeenlengte niet gemeten worden. Dit
is nagevraagd
Fly UP